Blog

/Blog
Blog2017-07-05T16:10:56+01:00
904, 2019

De man van twee soepen

april 9th, 2019|4 Comments

‘Zal ik even in het restaurant een kop soep voor je halen?’, bied ik aan als mijn vader ontdekt dat hij heeft vergeten soep aan te kruisen op het menu. Hierdoor kreeg hij alleen hoofdgerecht en toetje op zijn kamer geserveerd.

‘Neenee’, zegt hij, ‘iedereen kan een fout maken. Ik druk op de knop.’ Hij voegt de daad bij het woord. Al gauw komt een verzorgster binnen. Hij legt uit dat hij het formulier niet volledig heeft ingevuld en dat daardoor zijn kop soep aan het menu ontbreekt. De verzorgster vraagt of hij uiensoep of bouillon wil. Mijn vaders antwoord verrast me. Hij maakt nog geen jaar gebruik van de maaltijdservice. Tot die tijd kookte hij zelf elke dag een driegangenmaaltijd inclusief soep. De laatste jaren heeft hij, voor zover ik weet, alleen tomatensoep en zondagse soep gekookt en gegeten. Ik heb wel eens verteld dat hij soep voor me maakte als hij wist dat ik zou komen. Ik omschreef het als vloeibare liefde. De verzorgster keert binnen een minuut terug met de door hem gewenste uiensoep.

Dat moest mijn (overleden) moeder eens weten! Vroeger kreeg hij last van zijn buik bij te veel uien of knoflook in het eten. Ook van olijfolie. We dachten dat hij zich aanstelde – overdrijvende-mannen-weet-je-wel – en hebben het stiekem getest. Hij kreeg dus echt problemen van olijfolie. Onze test had dat onomstotelijk bewezen.

‘Ik moet niet vergeten de soep aan te kruisen voor komende week’, zegt hij voordat hij ‘toehapt’.

‘Zal ik vast beginnen te kruisen?’, stel ik voor. Zomaar, omdat ik dat leuk vind, niet omdat hij het zelf niet kan. Elke dag zijn er twee keuzemogelijkheden. Bouillon is telkens één daarvan. Die neemt hij nooit. Wel de variant zoals courgettesoep, bloemkoolsoep enzovoorts. Ik sla steil achterover.

Een tijdje geleden waren we ook rond etenstijd bij mijn vader. Aangezien ik van eten houd, informeerde ik nieuwsgierig naar wat hij kreeg. ‘Gewoon, poestasoep,’ antwoordde hij achteloos. Ik heb er hartelijk om gelachen. Wat is poestasoep? Ik neem aan dat het Hongaarse goulashsoep is. Maar dat woordje ‘gewoon’ ervoor, nonchalant uitgesproken door mijn vader. De man van jarenlang slechts twee soepen. Hij verraste me een andere keer met de mededeling dat hij erg had genoten van bami met babi pangang. Die had hij ongetwijfeld voor het eerst in zijn leven voorgeschoteld gekregen.

Hij tilt de kalkoenfilet met zijn vork op en zegt: ‘Dat ziet er toch prima uit. Het is wel erg veel.’

Hij eet met smaak en kauwt goed met ongeveer de helft van zijn oorspronkelijk gebit. Tijdens het eten ben ik stil, zodat hij zich kan concentreren op de maaltijd. Het toetje zet ik op zijn verzoek in de koelkast tot morgenochtend. Hij verdeelt alles. Pudding in de ochtend bevalt hem beter dan in de middag. Zo’n oude buik heeft een extra gebruiksaanwijzing.

Na het eten trekt hij de menu’s voor volgende week naar zich toe. Af en toe vraagt hij advies. Normaal gesproken vult hij alles in z’n eentje in en dat gaat doorgaans prima.

Ik geniet van mijn vaders enthousiasme. Sommige mensen vinden het moeilijk zich aan te passen aan gewijzigde (leef)omstandigheden. Mijn vader staat z’n mannetje en is daardoor een groot voorbeeld. Ook al kookte hij jarenlang met plezier zelf, toch vult hij nu met voorpret de menulijsten voor komende week in. Na het invullen volgt een dubbelcheck. Dit alles zonder leesbril. Hierna neem ik afscheid van hem. In mijn zak twee peren. Hij gaf ze mee voor het ontbijt van mijn lief. De peren vond hij te hard voor zijn tanden. Maar eerst vertelde hij nog over een juttepeertje dat hij vroeger vernuftig met een stok onder de heg door had willen kapen, totdat zijn vader eraan kwam en het hem verbood. Zijn ogen twinkelden bij de herinnering. Dan gaat hij voldaan rusten.


804, 2019

Speciale aanbieding! Twee voor de prijs van één.

april 8th, 2019|0 Comments

Wil je me inhuren voor een maand tegen een maandsalaris van € 2.650,00 inc. btw? Ik maak dan voor jou een dagboek over de maand mei 2019 uit mijn leven. Handgeschreven teksten, splinternieuwe zelfportretten, andere foto’s… In totaal ca. 180 pagina’s. Maar je krijgt mei 2018 erbij! Ik ben vorig jaar april met schrijven gestopt vanwege te drukke werkzaamheden. Met de hand schrijven is meer werk dan ik had verwacht. Ik moet het dagboek over mei 2018 dus nog schrijven en plakken. Het materiaal is verzameld, de foto’s en zelfportretten zijn reeds afgedrukt. Aan mei 2019 moet ik vanzelfsprekend nog beginnen.
Wat beweegt me en hoe beweeg ik me? Je komt het allemaal te weten als je me inhuurt voor de maand mei 2019. En ook wat me bewoog in mei 2018. Mail voor meer informatie naar: info@lilithlove.eu 
1203, 2019

Objectief waarnemen is onmogelijk

maart 12th, 2019|0 Comments

Drie van mijn zelfportretten werden onlangs genomineerd bij de 12th International Color Awards en wel ‘Doing the laundry’ in de categorie Fine Art, ‘Libertad’ in de categorie Nude en ‘Fishy’ heel verrassend in de categorie Abstract. Ik had ‘Fishy’ ingediend bij de categorie Portret, maar de organisatie vond hoofd-met-vis-in-zak blijkbaar abstract. Een vierde inzending heeft niets gemaakt, terwijl ik die foto steengoed vind. Een Griekse kunstverzamelaar ook, want die heeft hem onlangs aan zijn collectie toegevoegd en een eerste exemplaar ervan zit al jarenlang in de bedrijfscollectie van A.S.R.-verzekeringen.

Ik houd niet van wedstrijden. Waarom doe ik dan mee? Ik hoop op PR en bijgevolg naamsbekendheid, want die heb je als kunstenaar nodig om werk te kunnen verkopen. Een wedstrijd is een soort van etalage. En ook omdat mensen soms ervan overtuigd willen worden dat iets kunst is alvorens ze tot aankoop overgaan. Een opleiding wil wel eens helpen. Als je zegt dat je de kunstacademie hebt gedaan, denken ze vaak dat je een ‘echte’ kunstenaar bent, terwijl dat niet zo hoeft te zijn. Als je een fotovakopleiding hebt afgerond, wordt verondersteld dat je een ‘echte’ fotograaf bent en dat hoeft evenmin zo te zijn. Als je prijzen wint, dan krijgt jouw werk erkenning en is men eerder geneigd te denken dat aankoop ervan wel een verantwoorde investering in kunst zal zijn. Er komt behoorlijk wat psychologie bij kijken.

Ik ontbeer elke opleiding op kunst- dan wel fotografiegebied. Een extra reden dus om incidenteel aan een wedstrijd mee te doen. Ik weet dat talent van binnen zit. Dit kun je niet leren. Je kunt op een opleiding wel technieken leren om je creativiteit om te zetten in iets tastbaars. Als je gedreven bent en over doorzettingsvermogen beschikt, kun je een heleboel leren door goed te kijken naar wat ontstaat als je iets maakt. Zelfs zonder opleiding.

De uitslag van een fotografiewedstrijd houdt voor mij zelden of nooit een waardeoordeel in, want ik ben ervan overtuigd dat objectief waarnemen onmogelijk is. Als ik win, voel ik me desondanks anders dan wanneer ik verlies. Daar ben ik heel eerlijk in.

Volgens promovenda Maartje de Jong van de Universiteit Utrecht is het onmogelijk om een objectief beeld van de werkelijkheid te vormen. Ze kwam onder meer tot die conclusie door metingen te verrichten via elektrodes binnen in de schedel van mensen. In sensorische hersengebieden wordt nieuwe informatie van je ogen namelijk verwerkt, en meteen gecombineerd met bestaande informatie. “Tijdens dit proces is er veel rivaliteit tussen hersencellen. Welke cellen winnen, hangt af van wat je ogen registreren, maar ook van informatie die al in je brein zit. Die combinatie bepaalt uiteindelijk jouw perceptie”, aldus De Jong. In de sensorische gebieden waar verwerkt wordt wat je ziet, is een constant gevecht gaande tussen hersencellen. En ze maken zonder inmenging van andere hersengebieden uit welke interpretatie als winnaar uit de bus komt. Wat je waarneemt is dus nooit 1-op-1 wat je ogen je vertellen. (Bron: Proefschrift Maartje de Jong: Neural mechanisms underlying temporal modulation of visual perception.)

Dit is een technische uitleg. Kunst heeft bovendien alles met gevoel te maken. Er wordt niet voor niets gezegd ‘schoonheid is in het oog van toeschouwer’. Aan dat oog zijn hersenen, geheugen, ervaring, gevoel, remmingen, levenswijsheid enzovoorts gekoppeld. In mijn beleving bestaat er geen objectieve jury. Als we naar iets kijken en dit beoordelen, speelt ons verleden mee. Per dag, per gemoedsstemming, kan een oordeel verschillen.

Ik ben dankbaar voor elke nominatie en prijs die ik ontving. Ooit zijn mijn werk en ik daardoor voor het eerst in de krant verschenen (nog steeds veel dank aan Peter Janssen DDL). Dit had een sneeuwbaleffect waaruit veel goeds is voortgekomen. Maar nominaties en prijzen vertellen me doorgaans niet of iets goed of slecht is. Ik vond ooit een songfestivalliedje erg goed en het kreeg niet één stem. Ik bleef het desondanks een top-lied vinden.

Bedenk dat wedstrijdorganisaties vaak de grote winnaars zijn. Bijna elke deelname kost geld. Een etaleur moet je echter ook betalen, vandaar dat ik er zo nu en dan in investeer.

Luister naar je buikgevoel als je naar kunst kijkt. Oordeel zelf. Anderen hoeven je niet te vertellen of iets goed is, want een werk moet je raken. Dan weet je genoeg. Dat is de kunst.

\

 

803, 2019

Internationale vrouwendag 8 maart 2019

maart 8th, 2019|1 Comment

Geen idee welk zelfportret ik zal posten om te laten merken dat ik weet dat het vandaag internationale vrouwendag is. Met elk zelfportret dat ik maak vier ik immers mijn vrouw-zijn. Zelfs elke dag vier ik mijn vrouw-zijn. Sterker nog, ook op de dagen dat ik er alleen voor stond als moeder vierde ik mijn vrouw-zijn; mijn vrouwelijke én mannelijke krachten gebundeld in één mens, door twee X-chromosomen toevallig een vrouw.
Het is eigenlijk vreemd dat internationale vrouwendag bestaat. We zijn van ver gekomen, maar hebben nog een lang weg te gaan voordat we vrouwendag kunnen schrappen. Het zal nog een tijd duren voor we het als vanzelfsprekend beschouwen dat we allemaal gelijkwaardige mensen zijn.
Tot die dag blijf ik aandacht schenken aan internationale vrouwendag en herdenk ik de heldinnen die zich op uitzonderlijke wijze hebben ingezet voor de rechten van de vrouw, voor gelijkheid, voor hun medemens. Maar ik herdenk ook de helden die hiervoor hebben gestreden, want die mogen we net zo min vergeten.
Zolang het nodig is, zolang gelijkheid nog niet is bereikt, vier ik op 8 maart mijn vrouw-zijn nadrukkelijker dan op alle andere dagen van het jaar.
Wees solidair, vier samen.


2702, 2019

Levenslang

februari 27th, 2019|1 Comment

Zijn hand ligt beschermend onder mijn kin. Ik zit op de grond aan zijn voeten. Hij ziet er breekbaar uit in zijn rolstoel. Zijn ene been is net uit het gips.
‘Volgende week word ik zesennegentig jaar,’ zegt hij. ‘Wie had dat gedacht?’
‘Ik ben er blij mee,’ antwoord ik.
‘Ik wil nog wel een paar jaar,’ zegt hij tot mijn verrassing. Tot voor kort had ik het idee dat hij het welletjes vond.
‘Voor ons of voor jezelf?’, vraag ik.
‘Nou, zoals het nu gaat….’ Zijn antwoord zweeft in de ruimte. Ik concludeer dat hij niet alleen voor ons leeft, maar ook voor zichzelf. Gelukkig. Stiekem denk ik dat hij langer wil leven in de hoop dat het meningsverschil binnen onze familie tegen het einde van zijn tijd is opgelost. Ik ben sceptisch, ook al was ik lang van goede wil. In gedachte hoor ik de anderen smalend lachen als ze dit lezen. Misschien vergis ik me. Ik mag immers niet invullen voor anderen.

‘Binnenkort veranderen er een paar dingen,’ vertel ik mijn vader. Zonder al te zeer in detail te treden, leg ik hem uit dat hij zich geen zorgen over me hoeft te maken. Nu niet en in de toekomst niet.
‘Ik maak me geen zorgen,’ verzekert hij me. Hij put kracht uit zijn dagelijks gebed.

Als moeder van drie kinderen weet ik echter dat ouderschap ‘levenslang’ betekent. Met dat woord beschrijft mijn buurvrouw het ouderschap. Dat heeft een negatieve connotatie. Zo is het echter niet bedoeld. Het is een feit, een verantwoordelijkheid. Als ouder blijf je levenslang bezorgd om je kinderen. Mijn vader dus ook. Misschien wel dubbel zoveel, omdat mijn moeder er al heel lang niet meer is. Hij probeert dat gemis voor ons te compenseren. Dat lukt hem overigens goed.

Ik leg mijn hoofd op zijn knie. We kijken elkaar aan. Het is gek dat je elkaar zo lang kent en toch niet voor de volle honderd procent, ongeacht hoe diep je elkaar ook in de ogen kijkt. Ik beleef in stilte het moment en voel zijn kromme vingers op mijn hoofd. Ik sluit kort mijn ogen, daarna kus ik hem gedag en vertrek. Emotioneel uitgeput. Niet alleen verdriet, ook geluk kan een mens slopen. Vandaag ervaar ik beide.

Ik laat mijn moe hoofd op liefs schouder zakken. Van knie naar schouder. Van man naar man. Verschillende soorten liefde. Via de spiegel in de lift kijken we elkaar aan. Ik zie er afgepeigerd uit. Hij kijkt bezorgd. Hem ken ik ook niet honderd procent. Misschien is het wel goed als er iets te raden over blijft.

Toen we net verkering hadden, zei zijn (inmiddels vijfennegentigjarige) moeder tegen me: ‘Beloof je me dat je goed voor hem zorgt? Dan mag je hem hebben.’ Volmondig zei ik ‘ja’ en vanaf het begin voeg ik de daad bij het woord. Zijn moeder en ik lachen er samen vaak om. We plagen hem en zeggen dat hij niet alleen vroeger, maar ook nu nog steeds wordt verwend.

Levenslang, zie je wel?

Via de spiegel werp ik een laatste blik op liefs gezicht. Daarna sluit ik mijn ogen. Mij kan niets gebeuren, er wordt veel van me gehouden, zelfs over de grens van levenslang.

The prodigal daughter (self-portrait with my father)

3001, 2019

Power

januari 30th, 2019|0 Comments

Op sommige momenten vergeet ik bijna hoe sterk en lenig mijn geest is.
Gisteren ontving ik een treffende tekst en wist ik het weer.
 
“Lilith tells us to take back our power: She calls to us to stand in our truth, embracing our darkness and our light equally. She tells us to stop playing small and being afraid of burning too passionately for worry of being misunderstood in the eyes of others. Our fire is not for them, she tells us. It is for us. We’re not here to be the sacrifice; we’re here to set the world on fire.”
 

~Ara “Embracing Lilith” 

Sucker (self-portrait)

 

2101, 2019

Vrije wereld versus muffe doos

januari 21st, 2019|5 Comments

Chicken wings. Afgehakte vleugels smaakvol bereid. Of nee, een paar blote kippen in een braadslee. Zulke beelden verschijnen op mijn netvlies terwijl ik bij mijn vader ben.

Een tijd geleden hebben ze me geleewiekt. Ik ben een meisje van het platteland. Daardoor weet ik gelukkig dat als een stuk van de tweede vleugel wordt afgesneden, de gekortwiekte vogel vervolgens weer kan vliegen. Om balans te creëren heb ik zelf dat tweede stukje geamputeerd, zodat ik mijn ietwat kortere vleugels opnieuw kon uitslaan.

‘Je moet maar niet meer over me schrijven,’ zegt mijn vader. ‘Ze weten toch wel dat je van me houdt.’

Mijn hart staat stil. Je zou verwachten dat op zo’n moment het bloed in mijn aderen bevriest, maar het begint te koken. Mijn ogen worden vochtig. Tranen blijven binnenboord. Het is ze gelukt, het vuile addergebroed dat met gespleten tong over me spreekt.

‘Ze hebben iets heel smerigs over je gezegd,’ vervolgt mijn vader zichtbaar aangedaan.

‘Wie dan? Wat dan?’ De eerste vraag hoeft hij eigenlijk niet te beantwoorden.

‘Ik heb het woord opgezocht in het woordenboek, omdat ik niet wist wat het betekent. Ze noemen je een narcist.’ Met tranen in zijn ogen kijkt hij me aan.

Ik een narcist? Als ze hiervoor afgaan op de zelfportretten die ik maak, vermoed ik dat veel mensen in deze hoogtijdagen van de selfie tot die categorie behoren. Waarop zouden ze hun veroordeling anders baseren? Ik was jarenlang een alleenstaande moeder van drie kinderen die probeerde te overleven. Vind je het gek dat mijn focus soms iets meer op mezelf en mijn gezin lag dan op de buitenwereld? Blijkbaar hebben de lasteraars mijn angst nooit begrepen. Ze hebben levend in hun kortzichtige wereld deze beklemming zelf nooit ervaren. Iets anders kan ik niet bedenken om hun gedachtegang proberen te volgen.

Opeens voel ik me ontzettend eenzaam, een mens zonder context. Weet je dat ik op dit moment de antwoorden op de stippellijntjes hieronder niet kan invullen?

Dochter van ………..
Zus van ……….
Petekind van ……….
Partner van ……….
Buurvrouw van ……….

Waarom niet? Omdat anderen om diverse redenen niet willen dat ik naar buiten treed als degene die ik ben. Ik houd mijn hele leven al meer rekening met de wensen van anderen dan met die van mezelf en dat verstikt me. Het maakt me razend.

Gelukkig kan ik nog wel invullen:
Moeder van ……….
Maar ik ben toch meer dan dat?

Ik denk aan ‘The Walk of Shame’ uit ‘Game of Thrones’. Een scène die overbodig lang duurde in mijn beleving. Ruim zes minuten of zo. Ik ben absoluut geen fan van ‘Game of Thrones’, onder andere vanwege de vrouwonvriendelijkheid en de mijns inziens overbodige seksscènes. Seks is geld. Toch denk ik nu  aan ‘The Walk of Shame’ waarbij Cersei wordt gedwongen naakt over straat te lopen in een poging haar trots te breken. Ze houdt zich staande vanwege haar kinderen.

Het verhaal van mijn leven. Hoe lang moet een dergelijke scène duren om mensen te laten inzien wat ze elkaar aandoen? Voor de serie werd een body double gebruikt. Dat gaat helaas niet in mijn geval. Ik ben zelf degene die naakt en kwetsbaar wordt opgejaagd. Ik ga over de tong en nog wel over de gespleten tong.

Om te overleven moest jaren geleden het kind Henriëtte onderduiken en de oervrouw Lilith opstaan. Ik vermorzelde (in gedachte) menigeen tussen mijn dijen. Dat vertaalt zich in mijn werk, zoals in de serie ‘Woman is the pig of the world’, die twee jaar geleden gedeeltelijk te zien was bij CODA museum in Apeldoorn. Mijn vagina hing aan de muur. Niet omdat ik zo graag een museumkut wilde exposeren, nee, gewoon omdat ik zelf beslis wat ik van mezelf laat zien. Seks is niet alleen geld, maar ook macht. In een vagina ontstaat veel, zo niet de hele wereld. Heden ten dage worden nog steeds vrouwen gedwongen tot een ‘Walk of Shame’ bijvoorbeeld in India als ze worden gestenigd.

Ik heb het recht over mezelf te beslissen. Anderen hebben niet het recht mij hun wil op te leggen. En tóch proberen ze dat op laaghartige wijze, via emotionele chantage van mijn vader. Hij zit tussen twee vuren én wil me beschermen. Hij heeft mijn lijfsbehoud voor ogen als hij zegt dat ik maar niet meer over hem moet schrijven. Als ik niet meer over hem schrijf, loop ik minder kans op beschimping door jaloerse mensen die in een muffe doos leven. Een doos waarin vermoedelijk voorheen inmiddels verboden landbouwgif werd verkocht. Achtergebleven sporen van gif benevelen hun verstand. Vanuit hun doos overdekken ze mij met pek en veren.

Veren? Vleugels bestaan uit veren. Kom maar op met die smeerzooi! Overdek me maar! Uit pek en veren laat ik nieuwe vleugels groeien, sterker dan ooit tevoren.

Ik schrijf voorlopig niet meer over mijn vader, omdat ik hem in bescherming neem. Ik schrijf niet meer over hem uit respect voor zijn wens, uit een immense liefde die jullie lasteraars nooit zullen begrijpen, net zo min als jullie mijn enorme angst ooit hebben begrepen. Jullie begrijpen helemaal niets van mij.

In gedachte trap ik tegen de muffe doos en hoor het addergebroed binnenin boosaardig sissen. Ik trap nog een keer om goed tot hen te laten doordringen dat zij binnenin die doos leven en ik trots buiten in de vrije wereld sta.

901, 2019

Papa en ik

januari 9th, 2019|8 Comments

Een tijd geleden kwam me ter ore dat sommige mensen mijn selfies met mijn vader niet begrijpen. Net alsof ik ergens mee koketteer, waarop ik geen recht heb. Dat onbegrip, afkomstig van een of meerdere naasten, raakte me zeer.

Regelmatig worden mijn zelfportretten niet begrepen. Dat kan me niets schelen. Maar dat een foto van mijn vader en mij verkeerd wordt geïnterpreteerd door mensen die me na aan het hart liggen en dat er door diegenen een verkeerde lading aan wordt gegeven, doet pijn. Dat betekent dat diegenen me slecht kennen, zelfs na al die jaren, en dat stelt teleur.

Ik zal het proberen uit te leggen. Ik ken heel goed het verschil tussen een goede en een slechte vader. Mijn vader is goed. De verwekker van mijn drie kinderen mag volgens mij het predicaat ‘vader’ niet dragen, aangezien hij op geen enkele manier voor ze zorgt. Ze ontvangen liefde, tijd noch geld van hem. Ik ben iemand die het positieve probeert te benadrukken in plaats van te fulmineren over het negatieve. Verdriet relativeer ik vaak met humor. Regelmatig krijg ik complimenten voor de humor in mijn werk. Kijk eens heel goed naar sommige foto’s, er is vaak meer te zien als je ervoor openstaat.

Elke foto die ik van mijn vader maak, is een eerbetoon, een bewijs van onze wederzijdse liefde. Tevens een bewijs van mijn dankbaarheid en trots. Vanzelfsprekend heeft mijn vader steken laten vallen, net als iedere andere ouder en net als ikzelf in de opvoeding van mijn kinderen. Hij heeft er een paar keer iets over gezegd tegen mij. Telkens als hij dat doet, breekt mijn hart. Het doet goed dat hij het uitspreekt, maar toch is het eigenlijk niet nodig. Alles is te verklaren met liefde. Hij hield zoveel van mij, dat hij me koste wat kost wilde beschermen en me daarom niet voldoende vrijheid gaf om bijvoorbeeld danseres te worden of om te gaan studeren. Het was niet makkelijk voor mij in die tijd, maar daar kan ik nu toch niet meer boos over zijn? Hij houdt nog steeds onvoorwaardelijk van mij, terwijl hij vast niet alles begrijpt van wat ik doe en hoe ik leef. Hij steunt me en probeert zich in mij te verplaatsen en daarmee geeft hij me nu wel alle vrijheid. Toen ik lang geleden met mijn zelfportret ‘Banquet’ (naakt met varkenskop naast me op tafel) in de krant stond, spraken de mensen uit het dorp hem erop aan. Ik had hem nooit de achterliggende gedachte van die foto verteld. Hij antwoordde: ‘Dit zelfportret gaat over de positie van de vrouw in de hedendaagse maatschappij.’ Spijker op z’n kop, papa. In mijn boek ‘A house is not a home’ heb ik als ondertitel erbij staan: ‘Being flesh and blood doesn’t automatically imply being a piece of meat.’

Mijn papa staat op foto’s – al dan niet samen met mij –  tussen mijn naakt- en andere portretten. Is dat het wat anderen niet begrijpen en wat hen stoort? Mijn werk is mijn dagboek. Soms ben ik bloot en soms ben ik aangekleed. Soms ga ik bij papa op bezoek en soms ben ik thuis. Zo gaat dat in het dagelijks leven en dus ook op mijn zelfportretten. Ik ben bloot geboren en papa hield me na mijn geboorte meteen vast. Volgens hem kwam ik lachend ter wereld. Hij kijkt verder dan het oppervlakkige  vlees.

In de Hermitage in Amsterdam las ik vorige week: ‘De Grieken associeerden naaktheid met heroïek, triomf en morele excellentie. Naakt ging om schoonheid, niet om seksualiteit.’ Ook las ik daar: ‘Wist u dat na de oudheid naakt werd gezien als zondig? Heiligen werden wel halfnaakt afgebeeld, waarbij hun naaktheid stond voor een geestelijk gezuiverd lichaam.’ Stof tot nadenken, lijkt me zo.

Elke foto maak ik met zuivere intenties, dus ook de portretten van mijn vader. De laatste keer dat ik bij hem langs ging, was hij een beetje ziek. Hij zag er breekbaar uit. Zijn humeur en gevoel voor humor hadden er niet onder te lijden. Wéér een reden om trots op mijn vader te zijn. Tevens een reden om een foto van hem te maken. Door zijn kwetsbaarheid toont hij zijn kracht. Papa en ik hebben veel raakvlakken.

1112, 2018

Het misbruik van #metoo

december 11th, 2018|1 Comment

Ik wou een stuk schrijven over het misbruik van #metoo, maar het lukt me niet. Ik vind het misbruik van #metoo uitermate vermoeiend.

In de rij van hongerige wachtenden voor de deur van een restaurant werd mijn man luidkeels beschuldigd door een jonge vrouw. Waarvan? Dat hij zich opzettelijk tegen haar aandrukte. Iedereen van ons gezelschap had gezien dat er geen contact tussen hem en haar of tussen hun beider dikke winterjassen had plaatsgevonden. (En waarom zou hij zich tegen een hysterica aandrukken als hij mijn liefdevol goddelijk lijf onbeperkt ter beschikking heeft?) Toen hij zei dat ze niet goed wijs was, wilde haar vriend met hem op de vuist. Een echte hashtag-metoo-ridder.

Als ervaringsdeskundige, want
• tweemaal aangerand/verkracht – penetratie met een vinger is verkrachting –
• in mijn nek gebeten/gekust
• vreemde mannenhand tussen mijn benen in een groot gezelschap in de openbare ruimte
• ontelbare klopjes op mijn kont van ‘amicale’ mannen
• seksueel getinte opmerkingen/scheldwoorden die naar mijn hoofd werden geslingerd
• enzovoorts,
alsook moeder van een verkrachte dochter, weet ik heus wel wanneer er over grenzen wordt heengegaan en dat was duidelijk niet het geval voor de deur van het restaurant. Er was he-le-maal niets aan de hand.

De discussie over machtsongelijkheid, seksuele intimidatie en misbruik is belangrijk. #metoo is belangrijk. Maar er zijn blijkbaar mensen die zich graag onterecht als weerloos slachtoffer manifesteren. Er wordt een hulpeloos mens geschapen. Zij verzieken het voor de echte slachtoffers.

Willen ze daarmee onmiddellijk ophouden?

De aandacht moet uitgaan naar slachtoffers die soms voor hun leven zijn getekend. We moeten ons met z’n allen sterk maken voor hen. En de (machts)misbruikers moeten worden gestraft en gestopt.

Dank u.

No more drama

3011, 2018

Alleen van jou

november 30th, 2018|0 Comments

Gisteren ging ‘Alleen van jou’ door Het Goede Doel in première. Ik maakte de clip. De single is afkomstig van het album ‘Overwerk’. Je kunt het album kopen via de grotere online webwinkels.
Denk hierbij aan: Bol.com Overwerk

Dank aan allen die zichzelf, hun locatie, hun talent, hun huisdier, hun props spontaan beschikbaar stelden. In willekeurige volgorde: Henk Temming, Frank Hölsgens, Geerthe Timmermans, Gioya Timmermans, Mien Geerlings, Service Bioscoop Luxor Reuver, Wesley Beek, Hans Tunnissen, familie Frietman

 

2211, 2018

If then is now

november 22nd, 2018|0 Comments

Domestic Goddess: The magic pan (self-portrait)

Walter van Teeffelen interviewde mij voor ifthenisnow.eu

Klik op de link om het stuk te lezen én om mijn 10 zelfportretten te zien.
Quote Henriette van Gasteren: ‘Wat ik erg sterk aan mijn werk vind, is dat er nooit sprake kan zijn van #metoo. Ik doe alles zelf. De zeldzame keren dat ik in goed vertrouwen samenwerkte met een fotograaf alsook een regisseur zorgden ervoor dat ik van een koude kermis thuis kwam. Aan mijn lijf geen polonaise. Handen af!
Ik fotografeer mezelf – niemand zegt me wat ik moet doen – ik maak zelfportretten.” Unquote.
Dank je Walter! Dank je Ella Arps, jij weet wel waarom.

Tubbing (self-portrait)

1611, 2018

Narrow escape

november 16th, 2018|4 Comments

Laatst vroeg ik aan mijn vader hoe het voelt om de buitenwereld van achter glas te bekijken. Hij heeft immers meer dan 90 jaar in alle vrijheid in deze buitenwereld geleefd. Dan laat ik even de tweede wereldoorlog buiten beschouwing. Hij heeft toen in hetzelfde huis als waar zijn familie ook een aantal joden verborg een tijd lang ondergedoken gezeten.

Hij dacht even na en antwoordde: ‘Veilig’. Papa voelt zich veilig in zijn appartement in het verzorgingshuis. Op dit antwoord had ik niet gerekend.
‘Als ik mijn leven overdenk, realiseer ik me nu nog veel meer dat er af en toe sprake was van een narrow escape.’
Ik lach en herhaal vragend: ‘Een narrow escape? Een mooie uitdrukking.’
‘Dat betekent toch een moment van ontsnapping; op het nippertje?’ vraagt mijn vader.
‘Jazeker’, bevestig ik.
Als postbode heeft hij soms vreemde manoeuvres moeten uithalen om zijn hachje te redden. Bijvoorbeeld een keer met heel glad weer. Hij zag een onbestuurbaar geworden auto aankomen, zette zich af op de pedalen van zijn fiets en dook over de motorkap. Had hij deze stunt niet uitgehaald, dan was hij geheid onder de autowielen beland.

Mijn vader vervolgt: ‘Ik ben genoeg buiten geweest. Vanuit mijn kamer leef ik veel met de natuur mee. Ik zie de Poolse koolduiven al komen. Ook zie ik hoe de spreeuwen zich verzamelen. ’s Morgens om zeven uur zitten konijnen hier voor de deur op het gras.’
‘Behalve dieren zie ik veel moeders met kinderen in hun kinderwagens voorbij komen. Het is hier een wandelroute. En ouderen met een slechte heup. Vaak alleenstaand. Ze hebben anderhalf uur nodig om hun boodschappen te doen.’

Opeens wijst hij naar buiten: ‘Kijk, daar gaat weer een zzp’er.’
‘Hoe weet je dat?’ vraag ik.
‘Dat zie ik aan wat er op de auto staat, ook al kan ik het soms niet lezen. Ik noem het moderne slavernij. Zzp’ers hebben het zwaar. Ze kunnen vaak niet eens sparen voor hun pensioen.’
Blijkbaar leeft mijn vader niet alleen met de natuur mee, maar met de hele maatschappij. Ik ben niet anders van hem gewend.

Binnenkort zal in het verzorgingshuis een oude film worden vertoond. Een film over het dorp waar mijn vader is geboren, getogen en nu in een verzorgingshuis woont. Ze hebben hem gevraagd of hij die middag toelichting wil geven. Als voorproefje tovert lief een paar oude films over Sevenum op zijn mobiele telefoon tevoorschijn. Mijn vader kijkt aandachtig en lacht zo nu en dan. Hij herkent een aantal mensen, zoals een collega-postbode. ‘Toen was ik zeker net niet in de buurt’, zegt mijn vader.

In gedachte hoor ik mijn vaders woorden ‘narrow escape’. Hoe mooi dat hij deze uitdrukking bezigt. Weet je dat ik ooit het woord ‘scrumptious’ van hem heb geleerd? Hij had het opgepikt van de Engelse soldaten die mijn vaders moeder complimenteerden met het heerlijke eten dat ze de bevrijders had voorgezet. Toen ik het ooit als directiesecretaresse tegenover Engelse klanten gebruikte, moesten ze lachen. Het was blijkbaar een in onbruik geraakt woord.

Ik durf te wedden dat de mensen binnenkort aan mijn vaders lippen hangen, net zoals ik ook graag naar zijn verhalen, filosofieën en wijsheden luister. Hij is een van de oudste bewoners in het tehuis, heeft een ijzersterk geheugen én is een begaafd verteller. Dat wordt vast een geslaagde filmmiddag.

1511, 2018

Hoogste veilingopbrengst ooit

november 15th, 2018|0 Comments

Mijn schip is binnen, lees maar: De Volkskrant, Hoogste veilingopbrengst ooit voor doeken van Hopper en De Kooning

Tjap-tjoy (self-portrait)

Chop Suey uit 1929 van Edward Hopper. Beeld AFP

 

 

Christie’s hamerde woensdag in één veilig 318 miljoen dollar af.

Michiel Kruijt 14 november 2018, 17:08

Het blijft deze week records ­regenen bij veilingen van ­moderne kunst in New York. Nadat dinsdag bij Sotheby’s een ­Magritte voor een recordprijs was weggegaan, noteerde concurrent Christie’s woensdag twee keer de hoogste veilingopbrengst ooit voor een kunstenaar. Het schilderij Chop Suey uit 1929 van Edward Hopper (1882-1967) werd verkocht voor 91.875.000 dollar (81,5 miljoen euro) inclusief opgeld. Het vorige record voor een werk van zijn hand stond op 40,4 miljoen dollar en werd in 2013 behaald.

Woman as Landscape van Willem de Kooning (1904-1997) ging op dezelfde veiling weg voor 68.937.500 dollar (61 miljoen euro). Dat is een veilingrecord voor een werk van de in Rotterdam geboren kunstenaar; twee jaar geleden was er 66,3 miljoen dollar ­betaald voor zijn doek Untitled XXV uit 1977. Eerder zijn twee werken van De Kooning onderhands verhandeld, waarbij veel hogere bedragen zouden zijn betaald: 137,5 miljoen dollar (in 2006) en 300 miljoen dollar (in 2015).

De veiling van Christie’s bracht woensdag in totaal bijna 318 miljoen dollar op. Onder de hamer kwam het eerste deel van de collectie van ­Barney A. Ebsworth, een in april dit jaar overleden kunstverzamelaar die een fortuin had verdiend met de verkoop van luxe groepsreizen en cruises. Hij was bestuurslid van meerdere gerenommeerde musea in de VS.

Ebsworth was kunst gaan bestuderen na een bezoek aan het Louvre in 1957. Hij wilde aanvankelijk 17de-eeuwse Hollandse meesters gaan verzamelen, maar ­ontdekte na een bezichtiging van een privécollectie dat hij de concurrentie niet aankon. Een Amerikaanse museumdirecteur suggereerde hem impressionisten te verzamelen, of werken van buitenlandse schilders in ­Parijs als ­Picasso, Chagall en ­Modigliani.

Dat voorstel wees Ebsworth af omdat die werken te duur voor hem waren, schreef hij openhartig in zijn auto­biografie. ‘Toen stelde hij Amerikaans impressionisme voor en ik zei: Wat is dat? Op de een of andere manier kwamen we bij Amerikaans modernisme terecht en zo is het begonnen voor mij.’ Zijn collectie is in meerdere Amerikaanse musea te zien geweest.

De komende dagen komen er mogelijk nog een paar nieuwe werken onder de hamer die records zouden kunnen vestigen. Donderdagochtend vroeg Nederlandse tijd veilt Sotheby’s een groot schilderij van Jean-Michel Basquiat. Vorig jaar werd een werk van hem verkocht voor 110,5 miljoen dollar. Vrijdag staat bij Christie’s de ­veiling gepland van ­Portrait of an Artist (Pool with Two Figures) van de Britse schilder David Hock­ney. Dat gaat ­mogelijk het record breken van duurst geveilde werk van een levende kunstenaar.

 

1511, 2018

Awards and so on

november 15th, 2018|0 Comments

Forgot to mention my recent awards and nominations.
There they come.

IPA 2018 Honorable Mention, categories Fine Art, Portrait.

Series ‘Bit Player’: ‘Chef de Cuisine’

Part of this series ‘Bit Player’ is for example my self-portrait ‘Chef de Cuisine’ with dear friend and Chef Youp Kilkens. Click here for his Instagram. But there are many other self-portraits e.g. ‘Butcher’, ‘Baker’, ‘Undertaker’ etc. Feel free to see for yourself: IPA 2018 Lilith

And then I got nominated twice for the 13th Black & White Spider Awards.

Category Fine Art with my self-portrait ‘Man Ray’.

Category Nude with my self-portrait ‘Stay Cool’.

 

2910, 2018

Uniek aanbod: collector’s item

oktober 29th, 2018|0 Comments

Startprijs € 1.995,– (inc. verzending binnen Nederland).

Herinneren jullie nog de AvroTros wedstrijd ‘Krabbé zoekt Picasso’, waarbij ik dankzij jullie stemmen met mijn zelfportret ‘From blue to white’ in 2017 de publieksprijs won? Er waren ruim 3.000 inzendingen. Mijn foto behoorde ook tot de Jury-top-3. De jury van de Picasso-wedstrijd bestond uit Charles Esche (directeur van het Van Abbemuseum), Marko Klomp (kunstenaar en dichter) en Jeroen Krabbé (kunstenaar, regisseur, acteur en presentator van ‘Krabbé zoekt Picasso’). Jeroen Krabbé: “Het niveau lag heel hoog, daar ben ik heel erg blij om.”

Mijn winnend zelfportret ‘From Blue to White’ maakt bovendien sinds jaren onderdeel uit van de museumcollectie van museum van Bommel van Dam in Venlo.

De prijs die ik won: een kunstreis naar Barcelona. Deze werd door het reisbureau in eerste instantie uitgesteld. Ik kon hem daardoor plannen in 2018 en op eigen wijze invullen. Dat heb ik onlangs gedaan. In plaats van met het vliegtuig, ging ik met de auto. Een van de redenen daarvoor was dat ik op de heen- en terugweg zelfportretten in diverse hotels kon schieten voor mijn serie ‘Lonesome hotel’.

Mijn speciaal aanbod voor jullie, degenen aan wie ik de publieksprijs heb te danken: Eén zelfportret ‘From Blue to White’ afgedrukt op Epson hot press natural papier, beeldmaat 18×27 cm, gesigneerd plús 6 gesigneerde zelfportretten uit de serie ‘Lonesome Hotel’ gefotografeerd in hotels in Beaune, Valras-Plage, Barcelona, Figueres, Carcassonne, Orléans, afm. ca. 18×28 cm. Dit totaalpakket bied ik slechts eenmaal in deze samenstelling aan. De 6 zelfportretten zijn tot dusver onbekend.

Op dit collector’s item mag geboden worden t/m woensdag 31 oktober a.s. Startprijs € 1.995,– (inc. verzending binnen Nederland). Bieden kan via sociale media of via mail naar info@lilithlove.eu

De reis naar Barcelona was grandioos en mijn bezoek aan het Picasso-museum bijzonder inspirerend.

Dank jullie wel!

Henriëtte / Lilith

Links: ‘From Blue to white’, rechts: ‘De strijkster’ uit Picasso’s blauwe periode

2010, 2018

Om middernacht

oktober 20th, 2018|4 Comments

Gisteravond was ik bij mensen op bezoek waar ik ooit één keer eerder was geweest. Om precies te zijn: nadat ik een gigantische deuk in hun op straat geparkeerde BMW had gereden. In die tijd was ik erg moe. Lang daarna kwam ik erachter dat ik waarschijnlijk op dat moment de ziekte van Pfeiffer onder de leden had. Ondanks de deuk waren ze erg aardig. Niet boos. Ik kreeg een glas water voor de schrik. We vulden samen de verzekeringspapieren in. Gelukkig was ik all risk verzekerd.

We gingen gisteren bij hen op bezoek om eens normaal kennis te maken. Rond middernacht, net voordat hun drie poezen ter sprake kwamen, kreeg ik enorme steken in het linkergedeelte van mijn borstkas. Zo erg dat ik naar mijn boezem greep en een geluidloze ‘au’ produceerde. Ik schrok. Het eerste waaraan ik dacht: mijn kinderen, wie zorgt er voor mijn kinderen als ik erbij neerval? Het tweede: niet laten merken aan gastheer/-vrouw dat ik pijn heb. Ik ben immers pussy noch aandachttrekker. Ik wil niet onbeleefd zijn.

Toen het gebeurde stonden we min of meer op het punt om te vertrekken. In de gang bewonderde ik de fotocollage van hun kinderen aan de wand en ik wilde per abuis via de wc-deur het huis verlaten. Ik lachte nog om mijn blunder toen ik de voordeur opende. Buiten zei ik meteen: ‘Ik heb pijn!’ Eigenlijk hijgde ik het, want ik had vreselijke pijn. Ik besefte me terdege dat er veel oorzaken voor steken zijn, variërend van gasbel tot spierpijn, maar het kan natuurlijk ook iets van een geheel andere orde zijn.

Lief stond erop dat ik op bed mijn bloeddruk opnam. Ondanks alle horror en stress in mijn leven is mijn bloeddruk een constante factor. Ik vraag me regelmatig af waaraan ik ooit zal sterven, omdat ik  tot dusver nagenoeg alles koelbloedig overleef. De meter gaf een voor mij torenhoge bloeddruk aan. Lief vroeg of ik me niet te zeer alles aantrok wat ik te horen had gekregen. Ik had gisteren inderdaad een nare, agressieve brief ontvangen afkomstig van de woordvoerder van mensen waarvoor ik mij enorm heb ingezet, maar die mij per se in een voor mij onverklaarbaar ongunstig daglicht willen zien. Ook had ik gisteren hartverscheurende verhalen gehoord, waarbij mijn moederhart meeleed.

Terwijl lief me omhelsde, fluisterde ik in zijn hals: ‘Ik houd van jou.’ Zijn bezorgdheid om mij was overduidelijk. Hij hield me stevig vast en antwoordde dat hij ook van mij hield.

Het klopt dat ik veel leed absorbeer, maar mijn zelfportretten zijn mijn uitlaatklep van alle emoties. Toch ben ik óók een binnenvetter. Ik slik vaak om een ander niet te kwetsen. Vind mezelf minder belangrijk dan het welzijn van degene in kwestie. Zelfs op het moment dat ik dreig om te kiepen, wil ik blijkbaar geen hinder veroorzaken, niet lastig zijn. Dan denk ik nog eerst aan anderen: mijn kinderen, de gastgevers.

Als ik assertief ben, is het meestal in andermans belang, niet voor mezelf. Ik vermoed dat velen denken, -voornamelijk aan de hand van mijn zelfportretten-, dat ik niet op mijn mondje ben gevallen. Dat ben ik ook niet, maar toch zou ik mijn mond vaker mogen roeren in mijn eigen belang.

Om middernacht ben ik veranderd. De steken en mijn automatische reactie daarop waren een waarschuwing en hebben me tot denken aangezet. ‘Ik dreig niet, ik doe een belofte’, zegt een stem in mijn hoofd.

 

1610, 2018

Een blik op de buitenwereld (van achter glas)

oktober 16th, 2018|1 Comment

Vandaag ga ik op bezoek bij papa. Ik was vroeg wakker. In bed denk ik aan hem. De vorige keer dat ik langs ging, zag hij er gezond uit. Hij was goed geluimd bovendien. Regelmatig krijg ik via het gecomputeriseerde zorgplan Caren een update van zijn bestaan. De zorg schrijft met betrokkenheid over hem.

Wat me goed doet om te lezen is dat hij telkens iets laat schrappen. Nee, ’s avonds hoeven ze niet meer langs te komen om zijn boterhammen te smeren, dat doet hij zelf. In de ochtend heeft hij ook een taak laten verwijderen. Hij is gewend zoveel mogelijk zelf te doen en neemt nu langzaam de controle over zijn leven weer over.

Hij is tevreden over hotel en personeel, zoals hij het verzorgingshuis complimenteus en tevens lichtelijk spottend omschrijft. Spottend op de manier van: wie had gedacht dat ik uiteindelijk hier terecht zou komen? Maar ik zit er nu en maak er het beste van. De mensen zijn zorgzaam en lief voor mij. Wat een luxe.

Twee weken geleden was hij voor het eerst in z’n eentje met de rolstoel een paar meter de gang op gereden. Hij had bij de overbuurvrouw aangeklopt. Ze is een stuk jonger dan hij, maar ze kennen elkaar van vroeger. Ze deed open in onderbroek. Mijn vader nodigde haar uit voor een kopje koffie. Hierna kwam ze op een middag langs voor het kopje koffie en zong liedjes van vroeger. Ze – kettingrookster – kan niet goed zingen, maar het was reuze gezellig. Mijn vaders deur staat voor iedereen open.

‘Maar ze komen niet meer,’ zegt hij. Eigenlijk betekent dat laatste: de meeste leeftijdsgenoten zijn er niet meer.

Het beeld dat ik nu op mijn netvlies heb, is papa zittend in zijn rolstoel voor het raam. Rozenkrans op tafel. Hij ziet elke vogel die voorbij vliegt. Aan de hand van vogelgedrag doet hij weersvoorspellingen. Dat deed hij altijd al, alleen dan meestal in de vrije natuur. Niet van achter glas. In gedachte zie ik hem werkend in zijn moestuin en op zondag staand in dezelfde moestuin in zijn goede kleding. Het colbert heeft hij na de hoogmis binnenshuis over een kleerhanger gehangen. Mouwophouders om zijn bovenarmen. Mouwen van het overhemd een paar slagen opgerold. Stropdas losjes. Handen in zijn zakken. Blik naar boven gericht. Filosoferend. De zorgzame mens, voor zijn gezin. Tevens de contente mens staande in de lentezon.

Voor het raam in het verzorgingshuis zit diezelfde contente mens. Toch vraag ik me af wat die blik naar buiten met hem doet. De buitenwereld waarin hij twee-en-veertig jaar als postbode heeft gefietst. Vroeger maakte hij lange tochten, ook over onverharde wegen door de Peel. Hij heeft wel eens verteld dat hij de fiets met zwaar beladen posttassen op zijn nek heeft moeten nemen toen de hevige sneeuwval fietsen belemmerde. Om de door sneeuw onzichtbaar geworden landweg af te snijden, doorkruiste hij met fiets en post op zijn rug de wei. Toen hij nóg jonger was, een kind, werd hij met zijn fiets op pad gestuurd om langs de deuren klompen te verkopen. Zijn vader was klompenmaker en hijzelf later ook.

Verplicht op pad en toch vrij.

Hoe voelt een blik op de buitenwereld waarin je ruim negentig jaar in vrijheid hebt verkeerd van achter glas? Vandaag ga ik het papa vragen.

Foto van jaren geleden in mijn ouderlijk huis.

709, 2018

Het leven, de dood en een hamburger

september 7th, 2018|3 Comments

Hij steekt zijn hand op als ik binnenkom.
In zijn nieuwe kamer in het verzorgingshuis zit hij voortaan met zijn gezicht naar het raam en rug naar de deur. Nadenkend, biddend, mediterend. Bidden is immers meditatief. Hij kijkt me blij verrast aan. Zijn opgestoken hand was eigenlijk bedoeld voor zijn schoonzus die hij op dit tijdstip verwachtte. Zij en ik zijn deze keer samen binnen gekomen. Zijn blik is heel anders dan een week geleden. Ik ben op slag vrolijk terwijl het eigenlijk een enorme snertdag is voor mij vandaag.
Toen ik binnenkwam rook ik lekkere broodjes. Ongebruikelijk in mijn vaders kamer. Mijn vader leeft sober en heeft bovendien liever een snee brood dan een zacht bolletje. Ik ook trouwens. Vroeger haalden mijn ouders broodjes in huis als we bezoek kregen. Met de kermis bijvoorbeeld. Roomboterbroodjes van de warme bakker. Een luxe product. Net zoals frisdrank en chips.
Na gezoend te hebben gaan tante en ik zitten aan het vierkante tafeltje voor het raam terwijl mijn vader zijn gehoorapparaten in zijn oren stopt. Ik informeer naar het broodje dat op zijn bord ligt. Een leeg plastic bakje ernaast. ‘Op woensdag kun je iets extra’s krijgen bij de broodmaaltijd,’ vertelt mijn vader. ‘Vandaag een hamburger.’ Hij heeft deze doorgesneden met een groot broodmes. ‘Een hamburger’, lach ik. ‘De hoeveelste hamburger in jouw leven is dit?’ ‘De eerste,’ antwoordt hij met olijke blik.
Terwijl we daar zijn neemt hij geen enkele hap van het broodje vlees en sla. Het wordt koud. Maar als je nooit een hamburger hebt gegeten kan een koude hamburger net zo verrassend zijn als een warme lijkt me zo. En als je 95 jaar zonder hamburger hebt geleefd kunnen er nog wel een paar uur bij. Papa zit op zijn praatstoel. Ik hoef telkens maar één opmerking te maken over welk onderwerp dan ook en er volgt een heel verhaal. Ik vertel bijvoorbeeld dat mijn zelfportret met spiegel tussen koolzaadbloemen (‘Vanity’) bij de expositie in Mill komt te hangen. Als voormalig imker heeft mijn vader ervaring met groenbemesting in de vorm van koolzaad en mosterd. Hij haalt herinneringen op aan een grote oogst honing binnen twee weken in een mosterdzaadveld. Wel 60 potten. En als die koningin niet zoveel broed had gelegd waren het er zeker 40 meer geweest.
Hij vraagt of het zelfportret van hem en mij dat hij vorige week heeft gesigneerd er ook komt te hangen. ‘Nee, deze keer niet,’ zeg ik. ‘Eigenlijk moet je een keer die grote (80x120cm) meebrengen,’ suggereert hij, ‘dan signeer ik die op de achterkant met ‘liefde’. Ah, papa, ik pak even zijn gezicht vast. ‘Dan breng ik die wel een keer mee’. ‘Nee, nee’, lacht hij en wuift met zijn eigen typisch handgebaar. Bij nader inzien is de gedachte aan gesleep met een dergelijk grote foto veel te enerverend voor hem. Maar ik doe het binnenkort toch. Ik wil wel een foto met vaderliefde op voor- alsook achterzijde.
Buiten vliegt een roofvogel. Mijn vader wijst. Ik vraag of tante Mia hem een paragraaf heeft voorgelezen uit mijn verhaal ‘Perziken uit eigen tuin’ dat over hem gaat. Speciaal om mij te kunnen volgen op sociale media heeft ze ooit een mobiele telefoon aangeschaft. Ze wordt af en toe gek van dat ding. Het woord perziken ontlokt een herinnering over een koekoek in combinatie met onze perzikbomen in eigen tuin. Sinds vandaag weet ik dat onze perzikbomen slechts 4-5 jaar oogst opbrachten, maar dat we er een onverwoestbare wonderboom tussen hadden staan die jarenlang perziken leverde. De fruitbomen stonden pal voor de bijenkasten dus werden goed bevlogen. Grote opbrengst verzekerd.
‘Maar heeft tante Mia voorgelezen dat ik vroeg of je me als een prinses naar boven wilde dragen?’ vraag ik nog een keer. ‘Dat vroeg je ja,’ zegt hij. Zijn blik verraadt dat hij op dit moment het tafereel uit mijn jeugd voor zich ziet. Hij spreidt zijn armen alsof ik er weer in lig. ‘Papa, draag je me nog eens als een prinses?’ herhaalt hij. Hij haalt ook een herinnering op aan mijn broer, staande op de trap toen hij die net kon beklimmen. Mama had er een prachtige foto van gemaakt, aldus mijn vader. Ik zie Erics stralende snuit voor me, want weet welke foto hij bedoelt.
Ik laat hem de foto’s zien die ik vorige week van hem maakte en op sociale media plaatste bij mijn verhaal. Opeens kijkt hij me aan en vraagt: ‘Welke foto willen jullie eigenlijk op mijn bidprentje?’ ‘Aan welke foto denk jij?’ vraag ik. Hij kijkt peinzend. ‘Wil je er wel een foto op?’
‘Ik heb een tekening gemaakt,’ antwoordt hij en beschrijft gedetailleerd kruis en wandelende postbode. ‘Ik kan die tekening fotograferen,’ stel ik voor. ‘Ja, maar die heb ik in mijn hoofd gemaakt,’ zegt hij. ‘Zal ik een vel papier meebrengen zodat je echt kunt tekenen?’ ‘Nee, nee,’ hij lacht en wuift weer. ‘Tja, dan kan ik er geen foto van maken,’ zeg ik.
Terwijl we praten fotografeer ik hem maar ook zijn hamburger.
‘Waarom heb je trouwens ooit gezegd dat ik maar niet moet spreken in de kerk bij jouw begrafenis?’ vraag ik. ‘Het is dan zo druk, zo’n gedoe,’ antwoordt hij. ‘Maar ik kan dat heel goed, hoor,’ verzeker ik hem. ‘Dan ga je maar naast Eric staan, want die wil vast iets over mij vertellen,’ stelt hij voor. ‘Mag ik niets zeggen en alleen maar naast Eric staan? Ben je bang dat ik ga huilen? Wil je me beschermen?’ Ik kijk hem vragend aan. ‘Nou ja, als Eric heeft gesproken dan zeg jij daarna maar iets,’ is zijn nieuwe voorstel. ‘En als ik dan als eerste iets wil zeggen over jou?’ vraag ik.
Weet je, dit hele gesprek gaat nergens en ergens over. We moeten er eigenlijk vreselijk om lachen. Ik probeer hem uit zijn tent te lokken. Mijn papa is een geëmancipeerde man en toch soms ouderwets. Hoe kan het ook anders? Mede daarom is het bewonderenswaardig hoe hij vaak opkwam voor de rechten van vrouwen. Hij heeft zich bijvoorbeeld ooit van het zangkoor afgesplitst met een groep vrouwen, omdat vrouwen geen Gregoriaans mochten zingen. Dat vond hij belachelijk, bovendien vond hij het belangrijk dat de Gregoriaanse gezangen bleven voortleven.
Ik laat mijn vader en tante de zojuist geschoten foto’s op mijn telefoon zien. We liggen met zijn drieën in een deuk om zijn broodje hamburger met rozenkrans pontificaal er naast. ‘Heb je gebeden voor het eten? Bid je dan nog steeds het ‘Engel des heren’? vraag ik. Het ellenlange gebed dat we vroeger thuis voor het eten baden terwijl ik met knorrende maag bijna omkiepte van de honger. ‘Nee, het ‘Engel des heren’ bid ik op een ander moment, maar ik heb wel gebeden’ antwoordt hij.
‘Vind je dit geen toffe foto voor jouw bidprentje?’ ‘Het laatste avondmaal, terwijl het je eerste hamburger is. Hoe symbolisch.’ Mijn vader vindt dit nog niet zo’n slecht idee.
We relativeren er samen op los. Het leven, de dood. We zien alles onder ogen. Goh, wat kan ik vrolijk zijn dankzij mijn vader (én tante) op een kutklotenpokkendag. Ik kan alles en iedereen weer aan.

 

3108, 2018

Einde dagboekenproject

augustus 31st, 2018|0 Comments

Augustus 2018 is bijna voorbij. De 12e maand van mijn dagboekenproject. Ik heb een jaar lang maandelijks een dagboek gefotografeerd en met de hand geschreven. Het was ontzettend veel werk, daarom stop ik ermee. Meestal leuk werk, maar soms ook heel zwaar werk omdat ik mijn emoties van die maand herbeleefde. Ik schreef namelijk eerst alle teksten op mijn computer en als de nieuwe maand was begonnen startte ik met plakken van foto’s en met de hand schrijven van het dagboek van de voorgaande maand.

De meeste boeken heb ik verkocht. De gedachte erachter was dat ik langzaam maar gestaag van minimum salaris naar het salaris van Jan Modaal zou toewerken. Dat is niet helemaal gelukt. De verkoopprijs stagneerde bij € 2.350,00 inc. btw. Meestal bezorgde ik de boeken persoonlijk tot aan Gent in België toe. Ik durfde ze niet op te sturen want elk dagboek is een uniek handgeschreven exemplaar. Ik kan het nooit exact reproduceren en ben dit ook niet van plan.

Mocht je belangstelling hebben een maandlang mijn deelgenoot te worden dan kan dat nog steeds. Een aantal boeken heb ik nog in mijn bezit. Aan het plak- en schrijfwerk van augustus moet ik sowieso morgen beginnen. In elk dagboek al mijn nieuw werk dat ik die bewuste maand produceerde. En veel meer. Foto’s van mijn vader bijvoorbeeld. Gewoon foto’s van alles wat die maand in mijn leven gebeurde. Ca. 75 foto’s/zelfportretten met mijn Nikon camera alsook met mijn Lumia telefoon. De foto’s worden afgedrukt op mooi fotopapier, afm. 13×18 cm. In totaal ca. 180 pagina’s. Het boek wordt vanzelfsprekend gesigneerd.

Elk dagboek is sowieso een uniek handgeschreven exemplaar en je onderhoudt er een hardwerkende artiest mee voor een maand. Dat moet je toch een goed gevoel geven?

Ingeval van belangstelling kun je mailen naar: info@lilithlove.eu